vrijdag 8 augustus 2014

Fauna van IJsland

Als je een rondreis over IJsland maakt ben je niet alleen verbaasd over de grilligheid van het weer. 
Je weet dat het een duur land is, maar het bleek nog duurder te zijn dan we hadden verwacht.
Maar wat is het een geweldig land!
Vulkanen, intrigerende lavavelden, spuitende geisers, stinkende zwavelbronnen, pruttelende modderpoelen, talloze watervallen ( de een nog mooier dan de ander), gletsjers en een ijsmeer - om maar de belangrijkste bijzonderheden te noemen - stonden garant voor een zeer spectaculaire wereld.
In de komende tijd zal ik daar wel het een en ander van laten zien.
De vogelwereld is zeer gevarieerd. Er zijn soorten te zien die je 's winters als wintergast langs de Nederlandse  kust ziet.
Maar er zijn ook soorten die helemaal inheems zijn.
Als het meezit zie je ook walvissen en zeehonden.

Deze keer wil ik een overzicht geven van een aantal bekende en minder bekende soorten die ik heb kunnen fotograferen.
Hierboven de meest bekende vogel van IJsland, de papegaaiduiker (puffin, fratercula arctica),
die je kunt beschouwen als de mascotte van IJsland. 
Ik zal er later in een andere editie van mijn blog nog op terugkomen.
Een mooie waarneming vond ik de mannelijke sneeuwgors (snow bunting), die ik hier voor het eerst in zomerkleed zag.
Opnieuw een sneeuwgors, een jonge vogel.
Zelden zag ik een tureluur (redshank) zo dichtbij. Schuw was hij beslist niet, wel jong.
Tijdens een boottocht naar een eilandengroep werden we vergezeld door Noordse stormvogels (fulmar, fulmarus glacialis).
We hebben enkele kolonies drieteenmeeuwen ( three toed gull, rissa tridactyla) gezien, waar het wemelde van de jongen. 
Genoeg foto's gemaakt om er later nog eens op terug te komen.
Grote jagers (great skua, stercocarius skua) krijg je niet makkelijk op de foto.
Deze jonge vogel die op het terrein van een haven rondliep was een uitzondering.
Noordse sterns (arctic tern, sterna paradisaea) hebben we vaak gezien.
Ook deze vogels verdienen een speciale aflevering in mijn blog. 
Koperwieken (redwing) zien wij 's winters in Nederland als het een echte winter wordt.
In IJsland zijn ze algemeen.
Tijdens een wandeling door een natuurgebied zagen we dit bosmuisje. Het werd door twee meisjes gevoerd met nootjes.
Tijdens dezelfde wandeling kwamen we ook barmsijsjes (redpoll) tegen. Het rode "petje" is bij deze vogel niet te zien.
In IJsland zie je niet de in Nederland voorkomende wulpen maar wel regenwulpen (whimbrel).
Deze  keer eens een wat andere foto, waarbij ook de omgeving aandacht krijgt.
Ze vlogen regelmatig op korte afstand om ons heen als wij wandelden.
Een steltlopertje, waarvan ik denk dat het een zilverplevier (grey plover, pluvialis squatarola) is.
Geen bijzondere foto, maar wel een bijzondere soort.
Harlekijneenden (harlequin duck) komen veel voor op IJsland. 
De mooi gekleurde mannetjes trekken in juli echter naar zee, waardoor de kans om ze te zien klein is.
Ik heb dus geluk gehad er twee te zien.
Zwarte zeekoeten  (black guillemot) zijn ook algemeen langs de kust. Deze heeft een flinke vis te pakken gekregen.
Ook zeehonden lieten zich zien.
Ze kwamen nieuwsgierig even kijken wie er op het strand liepen. 
Ze hoorden bij een groep van zo'n 50 stuks, waarvan het merendeel op het droge lag, ruim 100 meter tegenover ons.
Ik had het geluk een aantal keren een goudplevier (golden plover) te zien en te fotograferen.
Ze zijn heel oplettend en geven je nauwelijks de kans ze te benaderen, zeker als ze jongen hebben.
Een bekende vogel. Scholeksters (oyster catcher) komen ook op IJsland veel voor.
 Kleine mantelmeeuwen (lesser black-backed gull) zijn veel geziene vogels langs de IJslandse en Nederlandse kust.
Tijdens een boottocht konden wij deze kuifaalscholvers (shag) heel goed benaderen.
Een behoorlijk zeldzame waarneming.  Een zeearend (white-tailed eagle), die we eveneens vanaf een boot konden zien.
In Reykjavik zwommen toppereenden (scaup) in een grote plas, in het centrum van de stad.
Wilde zwanen (whooper swan) hopen we vaak 's winters in Nederland te zien.
Op een avond zag ik er een paar honderd op grote afstand langs de kust. 
Vanuit de bus heb ik veel wilde zwanen gezinnetjes gezien, maar op de foto krijgen was er niet bij. 
Deze vogel bleek een uitzondering.
Ook raven (raven) zie je vaak, meestal in een wat rustiger omgeving buiten de dorpjes.
Langs de kust wemelde het van de steltlopers, zoals deze bonte strandloper (dunlin).
Zo zie je goed het verschil met het winterkleed van deze vogels, die wij in de herfst langs de Nederlandse kust kunnen zien.
Ook de steenloper (turnstone) was present, eveneens in zomerse outfit.
Ook paarse strandlopers waren daar in flinke aantallen aan het foerageren, 
Ik heb nog nooit zo veel kanoetstrandlopers (knot, calidris canutus) bij elkaar gezien als in het plaatsje Grindarfjórdur langs de kust.
Ik zag ze met een paar honderd op een oever zitten en even later het luchtruim inschieten. 
Ze vormden een wolk zoals je bij spreeuwen ziet. 
Gelukkig gingen ze ook weer zitten zodat ik er voorzichtig naartoe kon kruipen.
Eidereenden (common eider), met jongen of in grote groepen, kan je in IJsland niet missen.
Onze walvisexcursie leverde succes op. We zagen onder andere deze bultrug spuiten.
Spectaculair is het als ze gaan duiken en hun fraaie staart laten zien. 
Ik ben dit lange overzicht begonnen met een papegaaiduiker en ik eindig er ook mee.
Zoals gezegd zal ik op een aantal soorten nogmaals terug komen omdat ik er nog heel veel materiaal van  heb. 
Kortom, wordt vervolgd.

zaterdag 2 augustus 2014

Over soldaatjes en sabels

Soldaatjes, ook wel kleine rode weekschildkever (Rachonycha fulva) genoemd, zie je zelden alleen.
Dat is niet zo bijzonder, want wat moet een soldaat alleen?
Samen sta je sterk. Soldaatjes zie je dan ook vaak in flinke aantallen op bloemen, op zoek naar voedsel.
Soldaatjes zijn ongewapend. De sabel uit de titel komt later ter sprake.
Opvallend is wel dat zij het naar voedsel zoeken vaak combineren met zorg dragen voor een toekomstig leger.
Zeker de helft van de soldaatjes hoort bij de bereden brigade.
Ze copuleren er lustig op los.
Ze trekken zich niets aan van anderen als zij opgaan in hun bezigheden.
Het wordt natuurlijk anders wanneer een derde soldaat zich ermee gaat bemoeien. 
Dat wordt niet op prijs gesteld. It takes two to tango.
De vlieg is overigens een akkerdistelboorvlieg.
Hier lijkt het of zij kijkt of ze alleen zijn.
Ze klimmen niet alleen op bloemen maar ook op stengels. Het mannetje lift op geheel eigen wijze mee.

Hoe lang dit innig samenzijn kan duren heb ik nergens kunnen terugvinden.
Vrouwtjes zijn duidelijk groter dan mannetjes.
Let ook eens op de buiken.
Stengel op, stengel af. Hij blijft lekker zitten en het schijnt haar geen moeite te kosten.
Hij eet niet, hij beweegt nauwelijks, hij houdt alleen contact.

Het wordt tijd voor de sabel:
Dit is een vrouwelijke grote groene sabelsprinkhaan.
Opvallend bij deze sprinkhanen zijn de lange voelsprieten. 
Ze worden net zo lang als het lichaam plus de legbuis, namelijk ca. 8 cm. 
 De legbuis aan het achterlichaam van het vrouwtje is enigszins afgeplat, waardoor hij op een sabel lijkt.
Daar is de naam van afgeleid, ook al heeft het mannetje geen legbuis.
Met de legbuis legt het vrouwtje eitjes in de grond.
Het valt niet mee ze te ontdekken in de vegetatie. Vaak is het een toevalstreffer.
Mannetjes hebben aanzienlijk grotere vleugels dan het hier afgebeelde vrouwtje.
Grote groene sabelsprinkhaan
(Tettigonia viridissima)
Er is wetenschappelijk vastgesteld dat mannelijke sabelsprinkhanen zwaar geschapen zijn.
Ze hebben in verhouding de grootste testikels van alle dieren.
Bij de mannetjes van de soort Platycleis affinis beslaan ze gemiddeld 14 % van hun lichaam.
Vertaal dat eens naar de mens ........ Ik moet er niet aan denken.
Overigens boeiend waar wetenschappers zich soms mee bezighouden.
Verstoppertje spelen kunnen ze ook goed.
Het verraste mij dat deze sprinkhaan niet erg schuw was.
Ik kreeg alle kans om foto's te maken.
Tot besluit een opname in tegenlicht.

Kortom, veel soldaatjes, maar heel pacifistisch.
Sabels, uitsluitend bedoeld voor het leggen van eitjes.

Soldaatjes zijn wel ondernemend en handelen wel eens onverwacht, in ieder geval voor mij:
Hier klimt er een op een oude St. Jacobsvlinder.
Maar daarover een andere keer.

Mijn vakantie zit er weer op.
Hier een voorproefje van wat ik daarvan wil laten zien: